Liegen schuurt. Zelfs als het over iets kleins gaat, kan het voelen alsof er iets onder je voeten wegzakt. Je weet niet meer zeker wat je nog kunt vertrouwen. En misschien nog wel lastiger: je weet niet meer of je jezelf nog kunt vertrouwen in hoe je de ander aanvoelt. Hieronder vind je een aantal gevolgen die ik vaak tegenkom in relaties waarin niet alles wordt uitgesproken. Misschien herken jij jezelf ook wel in een van deze situaties.
Je gaat twijfelen aan jezelf
Je voelde al een tijdje dat er iets niet klopte. Maar telkens werd er gezegd dat er niks aan de hand was. Je stelde je gevoel bij, misschien voor de vrede. En nu blijkt toch dat er dingen niet zijn gezegd. Dat schuurt. Niet alleen omdat er gelogen is, maar ook omdat jij jezelf niet serieus hebt genomen.
Wat ik je wil meegeven
Je intuïtie is waardevol. Als iets niet goed voelt, klopt er vaak iets niet ook al weet je nog niet precies wat. Het gaat er niet om dat je altijd ‘gelijk’ hebt, maar dat je leert luisteren naar wat jouw lijf en hart je proberen te vertellen.
Reflectie
Wanneer ben jij voor het laatst van jezelf gaan twijfelen terwijl je eigenlijk iets aanvoelde?
Wat zou het je kunnen opleveren om dat gevoel wel serieus te nemen?
Oefening
Schrijf voor jezelf op wanneer je iets voelde wat later klopte, ook al werd dat eerst ontkend. Gewoon voor jezelf, om je eigen binnenwereld weer serieus te nemen.
Je vertrouwt de woorden van de ander niet meer
Ze zeggen dat het de laatste keer was. Dat er niets meer speelt. En toch blijft er iets knagen. Je zoekt naar aanwijzingen, let op toon, intonatie, gezichtsuitdrukking. Niet omdat je wil controleren, maar omdat je je houvast kwijt bent.
Wat ik je wil meegeven
Vertrouwen is niet iets wat je van de ander kunt afdwingen. Het groeit weer, als jij voelt dat je jouw eigen gevoel mag volgen, ook als dat ongemakkelijk is. Jij mag kiezen wat jij nodig hebt om je weer veilig te voelen.
Reflectie
Wat zou jij nodig hebben om weer open te kunnen luisteren, zonder op je hoede te zijn?
En kun jij dat bij jezelf houden, zonder dat de ander eerst moet veranderen?
Oefening
Schrijf voor jezelf op: wat maakt dat je op dit moment moeite hebt met vertrouwen? En: wat is één stap die jij zelf kunt zetten om jezelf daarin serieus te nemen?
Je houdt delen van jezelf binnen
Je merkt dat je niet meer alles deelt. Wat je denkt, wat je voelt, wat je opmerkt het blijft vaker onuitgesproken. Misschien denk je: waarom zou ik, als jij ook niet eerlijk bent? Of je voelt gewoon niet meer die vanzelfsprekendheid om je volledig te laten zien.
Wat ik je wil meegeven
Wanneer jij jezelf inhoudt om de ander te straffen of te beschermen, raak je ook het contact met jezelf kwijt. Je hoeft niet alles te zeggen. Maar als je stopt met delen wat jou beweegt, raak je langzaam onzichtbaar voor de ander en voor jezelf.
Reflectie
Welke delen van jezelf hou jij op dit moment binnen?
Is dat een bewuste keuze, of een gewoonte geworden?
Oefening
Schrijf een stukje tekst over wat je wél zou willen zeggen. Niet om het meteen te uiten, maar om jezelf weer tevoorschijn te schrijven. Soms is dat de eerste stap.
Het voelt onveilig, ook als het ‘goed’ gaat
Er zijn momenten waarop het weer fijn is samen. Je lacht, je praat, jullie lijken weer verbonden. Maar diep vanbinnen blijft er een soort spanning. Alsof je niet volledig kunt ontspannen, omdat het zomaar ineens weer kan kantelen.
Wat ik je wil meegeven
Je kunt pas echt ontspannen als je voelt dat je volledig mag verschijnen ook met je wantrouwen, je pijn, je boosheid. Als je het gevoel hebt dat er dingen onder het tapijt liggen, voel je dat. Ook al speelt het niet bewust. Dan voelt zelfs een fijne dag niet echt veilig.
Reflectie
Wanneer voel jij je echt veilig in contact met de ander? En: durf jij die veiligheid ook aan te nemen, of blijf je op scherp staan voor het geval dat?
Oefening
Probeer deze zin af te maken: “Ik voel me veilig als jij…”
En daarna deze: “Ik voel me veilig als ik zelf…”
Het tweede antwoord is minstens zo belangrijk als het eerste.
Toen ik erachter kwam dat hij dingen voor me had achtergehouden, voelde ik me niet alleen bedrogen, maar ook dom. Alsof ik mijn eigen gevoel al die tijd niet mocht vertrouwen.
Oorzaken van liegen in een relatie
Liegen gebeurt meestal niet omdat iemand de ander opzettelijk wil kwetsen. Vaak ligt er iets onder. Iets wat spannend voelt om te zeggen. Iets waar je zelf nog geen woorden voor hebt. Of een oud patroon waarin je hebt geleerd dat eerlijkheid risico’s met zich meebrengt. Hieronder zie je een aantal veelvoorkomende oorzaken van liegen, met herkenbare situaties, reflectievragen en handvatten om dichter bij jezelf te blijven.
Je bent bang voor de reactie van de ander
Je had iets moeten zeggen. Iets kleins misschien, maar het voelde al meteen ongemakkelijk. Je dacht: als ik dit vertel, wordt het een heel gedoe. En dus liet je het. Of je draaide het een beetje. Zodat het niet al te veel zou raken. Maar nu voel je je schuldig. Of juist geïrriteerd, omdat je niet begrepen wordt.
Wat ik je wil meegeven
Bang zijn voor de reactie van de ander is heel menselijk. Maar als jij jezelf aanpast om een conflict te vermijden, offer je iets van jezelf op. Op de lange termijn verlies je daarmee niet alleen je openheid, maar ook je eigen stevigheid in de relatie.
Reflectie
Wat zegt het over jullie relatie als jij iets niet durft te zeggen?
Wat zegt het over jouw patronen als jij jezelf automatisch inhoudt?
Oefening
Schrijf eens op wat je eigenlijk had willen zeggen, maar niet hebt gedaan. Benoem ook wat je tegenhield. En stel jezelf daarna deze vraag: wat als ik dat wel zou uitspreken, wie zou ik dan zijn?
Je schaamt je of voelt je schuldig
Je wist zelf eigenlijk al dat het niet oké was. En juist daarom kon je het niet zeggen. De gedachte dat je door de mand zou vallen, dat de ander zou zien wat jij liever verborgen houdt… dat hield je tegen. Dus deed je alsof. Of je ontkende. Niet omdat je niet om de ander geeft, maar juist omdat je jezelf niet onder ogen durfde te komen.
Wat ik je wil meegeven
Schaamte maakt klein. Het zorgt ervoor dat je liever verdwijnt dan verschijnt. Maar verbinding ontstaat alleen als je jezelf laat zien – ook met de dingen die je moeilijk vindt om te dragen. Als je eerlijk durft te zijn over je schaamte, komt daar vaak zachtheid voor in de plaats.
Reflectie
Wat probeer jij voor jezelf verborgen te houden?
En wat zou er gebeuren als je daar wél ruimte aan geeft?
Oefening
Teken twee cirkels. In de eerste zet je wat je aan de ander laat zien. In de tweede wat je verbergt. Kijk ernaar. En vraag jezelf af: wat kost het mij om dit verborgen te houden?
Je bent zelf nog niet helder over wat je voelt of wilt
Je partner vraagt iets. Wat er aan de hand is. Of je iets voelt voor een ander. Of je nog wel gelukkig bent. En je weet het niet. Niet écht. Maar omdat ‘ik weet het niet’ geen geruststellend antwoord is, zeg je iets anders. Iets wat tijdelijk rust geeft, maar niet klopt. En dus lieg je, niet vanuit opzet, maar vanuit verwarring.
Wat ik je wil meegeven
Je hoeft niet altijd alles te weten. Maar het is wél eerlijk om te zeggen dat je iets nog niet weet. Verwarring is niet het probleem. Doen alsof je zeker bent, terwijl je dat niet bent, maakt het onveilig. Je mag zeggen: ik ben zoekende.
Reflectie
Waar ben jij op dit moment nog niet helder over in jezelf?
En durf je dat toe te geven, zonder jezelf daarvoor af te wijzen?
Oefening
Schrijf een brief aan je partner die je niet hoeft te versturen. Begin met: “Ik weet niet precies wat er in mij gebeurt, maar ik merk dat…” Schrijf zonder te censureren. Je hoeft het nog niet te begrijpen. Het gaat om eerlijk zijn met jezelf.
Je hebt geleerd dat eerlijk zijn niet veilig is
Misschien ben je opgegroeid in een omgeving waar je woorden tegen je gebruikt werden. Of waar je leerde: beter je mond houden dan problemen veroorzaken. Eerlijkheid werd niet beloond, maar afgestraft. En dus heb je een overlevingsstrategie ontwikkeld waarin liegen een vorm van bescherming werd.
Wat ik je wil meegeven
Wat je vroeger nodig had om veilig te blijven, hoeft je nu niet meer te beschermen. Maar dat besef komt niet zomaar. Wees mild voor jezelf. Oude patronen vragen om geduld, en om nieuwe ervaringen waarin je leert: ik mag me uitspreken, ook als dat spannend is.
Reflectie
Welke overtuigingen heb jij over eerlijk zijn?
En van wie heb je geleerd dat het veiliger is om je in te houden?
Oefening
Maak een lijstje van drie momenten waarop je wel iets spannends uitsprak en het goed ging. Grote of kleine momenten, maakt niet uit. Herinner jezelf eraan dat veiligheid in het contact ook opnieuw opgebouwd kan worden.
Wat kun jij doen?
Er komt altijd een moment waarop je jezelf iets moet afvragen. Niet: hoe kon jij dit doen? Maar: wie wil ik zelf zijn, los van de ander? Of je nu degene bent die iets verzwegen heeft, of degene die met een leugen is geconfronteerd, in beide gevallen begint herstel bij jezelf. Bij je eigen moed om eerlijk te kijken, te voelen en te kiezen.
Als jij degene bent die heeft gelogen
Soms is het lastig om eerlijk te zijn, juist als het er het meest toe doet. Je wilde de ander niet kwetsen, je wilde de rust bewaren, of je wist gewoon zelf niet goed wat er in je omging. En toch voel je nu dat er afstand is ontstaan. Er is iets kapotgegaan. Niet alleen tussen jullie, maar misschien ook een beetje in jezelf.
Wat ik je wil meegeven
Je hoeft jezelf niet af te straffen. Maar je mag jezelf wel aankijken. Wat wilde je vermijden? Wat hoopte je dat de ander niet zou zien? Daar ligt vaak precies dat deel van jou dat het meeste erkenning nodig heeft. Durf daar nieuwsgierig naar te zijn. Niet om jezelf goed te praten, maar om te groeien in wie je wílt zijn, ook als het moeilijk is.
Even stilstaan
Wat hield je tegen om eerlijk te zijn?
Wat probeerde je in stand te houden door iets achter te houden?
Probeer dit eens
Zet de zin op papier: “Ik wilde dat jij dacht dat ik…”
Vul dat aan. En lees het rustig terug. Wat zegt dat over jouw verlangen? Wat zegt dat over wie jij probeert te zijn in deze relatie?
En stel jezelf de vraag: als ik vandaag een klein beetje eerlijker wil zijn, waar begin ik dan?
Als jij degene bent die voorgelogen is
Misschien ben je gekwetst, geschrokken, boos of verdoofd. Misschien begrijp je het ergens wel, maar voelt het toch niet oké. Of je weet even helemaal niet wat je voelt. Wat er ook in jou gebeurt: je mag erbij stilstaan. Niet om de ander te vergeven, niet om direct een oplossing te vinden, maar om jezelf serieus te nemen in wat het met je doet.
Wat ik je wil meegeven
Je hebt het recht om geraakt te zijn. Maar probeer niet te blijven hangen in de vraag waarom de ander dit deed. Richt je op jezelf. Wat raakt dit in jou? En wat heb jij nodig om trouw te blijven aan jezelf, ook als de ander tekortschiet?
Even stilstaan
Wat heeft deze leugen jou afgenomen? Was het veiligheid, openheid, een gevoel van samen?
Wat doet het met jouw vertrouwen in jezelf?
Probeer dit eens
Schrijf een brief aan jezelf met de zin: “Wat ik nu nodig heb is…”
Niet wat de ander zou moeten doen. Maar wat jij van jezelf nodig hebt om jezelf serieus te nemen.
En kijk of je de volgende zin kunt afmaken: “Wat ik voel, doet ertoe, omdat…”
Niet om het te bewijzen. Maar omdat je eigen waarheid gezien mag worden allereerst door jezelf.
Sinds ik weet dat hij niet alles met me deelde, is er iets in mij op slot gegaan. Alsof ik mezelf niet meer helemaal durf te geven.
Eerlijk worden, begint bij jezelf
Liegen in een relatie draait zelden alleen om iets verzwijgen. Vaak is het een teken dat er iets in jou of tussen jullie niet veilig genoeg voelt om te delen. Iets wat niet gezegd kon worden. Of iets waarvan je hoopte dat het vanzelf zou verdwijnen als je het niet benoemde. En dat maakt het ingewikkeld. Voor degene die loog. En voor degene die het moest ontdekken.
Wat ik je wil meegeven: het gaat er niet om wie er fout zit. Het gaat erom dat jij jezelf blijft. Dat je durft te voelen wat dit met je doet, zonder jezelf kwijt te raken. En dat je blijft zoeken naar manieren om jezelf en de ander weer te laten zien zoals jullie echt zijn.
Misschien lukt dat samen. Misschien niet. En als het niet lukt, weet dan: je hoeft dit niet alleen te doen. Je kunt altijd bij ons terecht. We denken met je mee, stellen de vragen die je misschien nog niet hebt durven stellen, en helpen je om je eigen antwoorden te vinden.
Eerlijkheid vraagt moed. En soms begint die moed met het zeggen van iets kleins.
